Table of Contents

Sürekli Temel

Bir dizi kolon/perde altında sürekli temel tanımlanabilmesi için, kolonlar/perdeler arasında önceden temel kirişleri tanımlanmış olmalıdır.

ProtaStructure, tüm yük kombinasyonları için sürekli temel hesaplarını yapar; moment ve kesme diyagramlarını kombinasyon zarfı olarak çizer. Zemin yatak katsayısı aralığına göre de hesaplamalar yapılır.

Bir temel eklemeden önce:

  1. Kolon ve perde eksenel yükleri ile momentlerinin belirlenebilmesi için bina modeli tamamlanmış ve analiz edilmiş olmalıdır.
  2. Temel katı 0 (ST: 0), geçerli kat olarak ayarlanmalıdır.

Sürekli Temel Tanımı

Yeni bir Sürekli Temel tanımlamak için:

1. Sürekli temelde kullanılacak temel kirişini/kirişlerini eklemek için üstteki "Modelleme" sekmesinden Kiriş > Temel Kirişi yolunu izleyin.
     Kirişler, düşey elemanların (kolon ve perdelerin) alt uç noktalarında sürekli temel içinde kalacak şekilde tanımlanmalıdır.
2. Sürekli temele dahil edilecek tüm kirişleri çoklu seçin. (Kirişlerin herhangi bir sırada seçilebileceğini unutmayın.)
3. Kısayol menüsünü görüntülemek için sağ tıklayın ve "Sürekli Temel Ekle" seçeneğini belirleyin. “Sürekli Temel” diyalog penceresi görüntülenir. 
     Alternatif olarak, "Sürekli Temel Ekle" simgesine üstteki şeritte tıklayın. 
4.  "Tasarım" düğmesine basarak temeli tasarlayın. Bu konu hakkında daha fazla bilgi için aşağıdaki Sürekli Temel Tasarımı bölümüne bakın.
5.   Sürekli temelin tasarımını tamamladıktan sonra, temelin eklenmesini tamamlamak için "Tamam" düğmesine basın. 
Uyarı

Temelin tasarımı doğru şekilde tamamlanmadıysa "Tamam" düğmesi kullanılamaz.

Mevcut Bir Sürekli Temelin Düzenlenmesi

Mevcut bir sürekli temeli düzenlemek için:

  1. Mevcut bir sürekli temeli seçin,
  2. "Özellikler" formunu yüklemek için sağ tıklayın ve sürekli temelin tasarımını değiştirin,
  3. "Tamam" düğmesine basarak temeli "Özellikler" formundan güncelleyin.

Bu işlemi istediğiniz sayıda eleman için tekrarlayabilirsiniz. Bu yöntemle bir seferde yalnızca bir eleman düzenlenebilir.

Sürekli Temelin Kirişleri

Sürekli temele dahil edilecek kirişler, sürekli temel eklenmeden önce tanımlanmalıdır. Bu kirişler aşağıdaki kural ve kısıtlara göre tanımlanmalıdır:

Kiriş Boyutları ve Dışmerkezlikleri

Bir sürekli temele dahil edilen kirişlerin boyutları aynı olmalıdır. Farklı kesit boyutlarına sahip kirişler ve farklı akslar üzerindeki kirişler tek bir sürekli temelde birlikte kullanılamaz.

Sürekli Temel Tasarımı

"Sürekli Temel" diyalog penceresi, temel kirişleri seçildikten sonra sağ tıklayarak görüntülenen kısayol menüsünden "Sürekli Temel Ekle" seçeneği seçildiğinde yüklenir.

"Sürekli Temel" diyalog penceresi, mevcut bir sürekli temel seçildikten sonra sağ tıklayarak görüntülenen kısayol menüsünden "Özellikler" seçeneği seçildiğinde de görüntülenebilir.


Şerit temel hesapları, elastik zemine oturan kiriş yöntemi (“Winkler Yöntemi”) esas alınarak yapılır. Hesaplar tüm yük kombinasyonları için veya tüm yük kombinasyonlarının zarfı için yapılabilir. Zarf hesabı, zemin yatak katsayısının bir aralığı için de yapılabilir.

Şerit Temel Tasarımında kullanılacak beton sınıfını, çelik sınıfını ve donatı çapını belirlemek için önce “Building setout” sekmesinde “Materials” seçeneğini seçin. Ardından “Material” diyalog penceresinde “Foundation Floor” sekmesine basın.

Şerit Temel Hesabı
  1. İlgili tüm kolon, perde ve kirişlerin yükleme ve geometri bilgileri “Strip Footing” diyalog penceresine yüklenir. Sadece beyaz alandaki bilgiler değiştirilebilir.
  2. "Strip Footing Label" alanına etiketi girin.
  3. Hesabın yapılacağı kombinasyonu “Loading” bölümündeki açılır liste ile seçin. Tüm kombinasyonlar için bir tasarım zarfı elde etmek isterseniz “Design Envelope” onay kutusunu işaretleyin.
  4. “Subgrade Reaction Coefficient” alanına zemin yatak katsayısı değerini girin.
  5. Hesapları bir zemin yatak katsayısı aralığı için yapmak isterseniz “Step” onay kutusunu işaretleyin. Etkinleşen ikinci alana ikinci zemin yatak katsayısı değerini girin. Döndürme düğmelerini kullanarak aralık hesabı için adım sayısını belirtin.
  6. Temel genişliğini belirlemek için “Selection of Soil Stress for Calculating the Footing Width” bölümünden uygun yöntemi seçin.
  7. “Design” düğmesine tıklayın.
    1. Zemin yatak katsayısı ve kombinasyon zarfı hesaplarını birlikte yapmak isterseniz “Design Envelope” ve “Step” kutularının birlikte işaretlenmesi gerektiğine dikkat edin.
  8. Hesap sonuçları “Strip Footing Design Results” formuna yüklenir.
    1. Zemin gerilmesi, kesme ve moment diyagramları gösterilir. 
    2. Analiz ve tasarımı incelemek için "Design Report"a tıklayın
    3. Tasarımı tamamlamak ve diyalog penceresini kapatmak için "OK"e tıklayın. 
  9. Ana Strip Footing diyalog penceresi artık tasarımı yansıtır:  
    1. Temel Genişliği, izin verilen maksimum zemin gerilmesini sağlayacak en küçük değere otomatik olarak tasarlanır. 
    2. Tasarlanan genişliği dikkatle inceleyin; gerekirse bu genişliğin üzerine yazın veya yukarı yuvarlayın. Genişliği azaltmayın, aksi halde yetersiz kalır. 
    3. Temel genişliği değiştirilirse, tasarımı yeniden kontrol etmek için "Design"a tıklayın; ardından Tasarım Raporunu yeniden oluşturun.  
  10. “Design” sekmesinde “Foundation Beams”i seçerek temel kirişlerinin tasarımını yapabilirsiniz.

Temel Genişliğinin Hesaplanmasında Kullanılacak Zemin Gerilmesinin Seçimi

Şerit temel tasarımına başlamadan önce, temel altındaki zemin basıncının hangi yöntemle hesaplanacağının belirlenmesi gerekir. Bu amaçla, “Soil Pressure Selection Criteria for Calculating the Footing Width” alanında verilen yöntemler arasından uygun olanı seçin. 

Varsayılan yöntem, normalde yumuşak zeminler için kullanılan “Maximum Soil Stress”dür. Özellikle sağlam zeminler için “Average in L/4 Column Region”, “Average in L/2 Column Region” gibi diğer yöntemler de kullanılabilir. Bu iki yöntem, hesaplanan zemin basıncı kontrolsüz biçimde azalabildiğinden ve güvensiz bir tasarıma yol açabildiğinden dikkatle kullanılmalıdır.

Sol ve Sağ Uzatmalar

Şerit temelin başlangıcında ve sonunda uzatmalar için ayrılmış iki alan bulunur.

Tasarıma bu tür uzatmaları dahil etmek istiyorsanız, konsol (uzatma) uzunluklarını “Sağ Konsol” ve “Sol Konsol” alanlarına girin.


Temel Genişliği

Hesaplamalardan önce bu alana herhangi bir değer girmezseniz, gerekli temel genişliği otomatik olarak hesaplanır. Bu alana hesaplanan değerden farklı genişlik değerleri de girebilirsiniz. Ancak bu durumda “Tasarım” düğmesine tekrar tıklamanız gerekir. Gerekli genişlik, girdiğiniz değerden büyükse hesaplanan değer kullanılır. Girilen değer gerekli genişlikten büyükse, girilen değer kullanılır.

Temel Derinliği

Temel Derinliği, tasarımdan önce belirtilmelidir. Gerekirse bu değer değiştirilebilir, ancak bu durumda tasarımın tekrarlanması gerekir.

Temel Donatı Çapı

Temel tasarımında kullanılacak donatı çapını girin. Donatı aralığı çok sık hesaplanırsa, daha büyük bir çap belirtin.

Kolon Listesi

Şerit temel aksı üzerinde bulunan bir kolona ait bilgiler, kolon listesi tablosu kullanılarak ayarlanabilir. Gerekli değişiklikleri, tablo hücrelerine doğrudan tıklayarak yapın. Tablodaki veri alanları aşağıda açıklanmıştır.

Kolon Adı

Grafik Editör içinde tanımlanan kolonun adı burada yazılıdır.

Kolon Kesiti (b-kolon/e-kolon)

Kolonların şerit temel doğrultusundaki uzunluğu (b-kolon), şerit temele dik doğrultudaki uzunluğu ise (e-kolon) olarak ifade edilir. Kirişlerde hesaplanan mesnet momentleri ve kesme kuvvetleri, bu parametrenin değerleri artırılarak azaltılır.

Eksenel Yükler ve Momentler
Seçilen kombinasyon için temel kolonlarının alt düğüm noktalarında bulunan eksenel yükler ve momentler burada listelenir. 

Dik Açıklık Genişliği

Şerit temeller 2B bir aks sistemi şeklinde yerleştirilmişse, kolon eksenel yükleri iki doğrultudaki iki temel arasında paylaştırılmalıdır. Bu amaçla, kolonun dik doğrultudaki mesafesini “Diğer Yön Uzunluğu” alanına girin. Bu sayede azaltılmış eksenel yükler “Şerit Temel Sonuçları” formunda görülebilir. 

Dik Açıklık Genişliğinin Tanımı.

Yukarıdaki örnek şekilde: “d1”, şerit temel A aksı boyunca hesaplandığında S1 kolonu için dik açıklık genişliğidir. Benzer şekilde, B aksı boyunca S2 kolonu için dik açıklık genişliği “d1 + d2”dir. C aksı boyunca S3 kolonu için değer ise diğerlerinden farklı olarak “d2 + 2*d3” şeklindedir.

Notlar

Neden 2*d3? 

Kolon yükünün iki doğrultu aksı arasında dağıtılması sırasında kolon alanını bulmak için, diğer doğrultu olarak girdiğiniz değerin yarısı kullanılır. 
Bu nedenle, diğer doğrultuda konsol kiriş varsa, diğer doğrultunun boyutu olarak konsol kirişin uzunluğunun iki katını dahil etmeniz gerekir.