Table of Contents

Deprem Yükü Temel Kılavuzu

Genel

  1. Modelinize temel deprem yükünü nasıl ekleyeceğinizi öğreneceksiniz.
  2. Deprem mod şekillerini nasıl görüntüleyip kontrol edeceğinizi öğreneceksiniz
Deprem analizi ve tasarımına ilişkin ayrıntılı açıklamalar için ilgili deprem yönetmeliğine başvurmanız önemlidir. 
Bu makalede örnek olarak Eurocode 8 kullanılmıştır. İşlem adımları diğer deprem yönetmelikleri için de benzerdir.
Fikir

Deprem izolasyonu hakkında bilgi edinmek için aşağıdaki tasarım kılavuzuna ve videoya da başvurabilirsiniz.
  1. Taban İzolasyonu
  2. Deprem İzolasyonuna Giriş (Video)

İşlemler

Tasarım Yönetmeliği Seçme

Deprem Yönetmeliği Seçin:  Building Setout sekmesi >  Ayarlar Merkezi >  Yönetmelikler sekmesi > Listeden bir deprem yönetmeliği seçin.

Deprem Yük Durumlarını ve Kombinasyonlarını Tanımlama

Aşağıdaki şekle göre:  


1. Yükleme sekmesine gidin >  Yük Durumları ve Kombinasyonları’nı seçin  
2. Yük Kombinasyonu Düzenleyicisi görüntülenir (yukarıdaki gibi) 
3. Yükleme Oluşturucu > Otomatik Yükleme Düzenleyicisi öğesini seçin, ekran görüntülenir
4. Yatay Yük Kombinasyonları sekmesine gidin > Deprem Yüklemesi‘ni işaretleyin > Eşdeğer Statik Yük veya Modal Tepki Spektrumu’nu seçin.
Fikir

Eurocode 8’e göre kılavuz bilgiler:
  1. "Eşdeğer Statik Yük" veya "Yatay Kuvvet Analizi Yöntemi"  yalnızca temel periyodu 2.0 saniyeden küçük olan ve düşey doğrultuda düzenli binalar için uygulanabilir (ülkeye özgü yönetmelik veya Ulusal Ek’e göre farklılık gösterebilir).
  2. "Modal Tepki Spektrumu" tüm yapı tipleri için uygulanabilir ve deprem kuvvetlerinin daha doğru bir değerlendirmesini sağlar. Bu yöntemin tüm binalar için kullanılması önerilir.

Deprem Tasarım Parametrelerini Güncelleme

Şu sekmeye gidin: Yükleme > şunu seçin: Deprem Parametreleri 

Deprem parametrelerini, Deprem Parametreleri diyalog penceresindeki tüm sekmeler üzerinden  : tanımlayabilirsinizParametreler, Analiz, Yapısal Düzensizlikler veya Ayarlar.
Örneğin, titreşim modu sayısını 2 doğrultuda şu sekmede ayarlayabilirsiniz: Analiz Sekmesi
Notlar

Kümülatif kütle katılımının %90’a ulaşması için (çoğu deprem yönetmeliğinin gerektirdiği gibi) titreşim modu sayısını artırın. Önerilen değer 15‘tir. 
Bu kriter sağlanmazsa uygun bir uyarı görüntülenir ve  Post Analiz Kontrolleri Raporu‘na kaydedilir.
Daha fazla bilgi için makalenin başında verilen ülkeye özgü deprem tasarım kılavuzlarına bakın. 


Eşdeğer Statik Yük (EQS) Analizinde Kullanıcı Tanımlı Periyotlar

ProtaStructure, doğal titreşim modlarını belirlemek için otomatik olarak 3B özdeğer analizi gerçekleştirir. Titreşim modları belirlendikten sonra, Öteleme X, Öteleme Y ve Dönme Z olmak üzere üç serbestlik derecesindeki kütle katılımlarına göre sıralanır. X ve Y doğrultusundaki hâkim modlar, eşdeğer statik deprem yükü yönteminde kullanılacak aday modlar olarak seçilir.

Ancak bu modlardan elde edilen titreşim periyodu EQS yönteminde doğrudan kullanılamaz. Deprem yönetmelikleri bu değerlere ampirik formüllerle her zaman bir üst sınır koyar. En yaygın koşullar şunlardır: 
1. Teigen ≤ Rayleigh formülü
2. Teigen ≤ Cu.Ct.hnx
3. Teigen ≤ 0.1N
ProtaStructure, seçilen deprem yönetmeliğine bağlı olarak bu koşulları ve varyasyonlarını otomatik olarak kontrol eder.

Kullanıcılar, EQS analizinde kullanılacak periyotları doğrudan kullanıcı tanımlı olarak girebilir. Kullanıcı tanımlı periyotları girmek için:

1. “Deprem Parametreleri > Analiz” sekmesine gidin.
2. “Eşdeğer Statik Analizde Kullanıcı Tanımlı Periyotları Kullan” seçeneğini işaretleyin.
3. X ve Y doğrultusunda periyot değerlerini girin.
4. Tamam düğmesine tıklayarak pencereyi kapatın.
Notlar

Kullanıcı tanımlı periyotlar, herhangi bir üst sınır kısıtlaması uygulanmadan eşdeğer statik taban kesme kuvveti hesabında doğrudan kullanılır.

Hareketli Yük / Eşzamanlı Bulunma Faktörünü Tanımlama

Hareketli Yük veya Eşzamanlı faktörü, Building Setout sekmesi > Storey Operations > Edit Storey menüsünden atayabilirsiniz. 


Hareketli yük faktörü  her katın deprem ağırlığı hesabını etkiler:
Deprem Ağırlığı, W = [Sabit Yük] + .[Hareketli Yük]

Rijit Bodrum Kat Sayısını Tanımlama

Bodrum katlar da modellenmişse, kütle düzensizliği kontrollerinden hariç tutulabilir. Bodrum kat sayısı “Edit Storey” diyalog penceresinde belirtilebilir.

Aşağıdaki örnekte, Storey 1 aslında bir bodrum kattır. Bu nedenle No. of Rigid Basement değeri 1 olarak ayarlanır. 



Building Analysis çalıştırıldıktan sonra, deprem raporu için Post Analysis Check Report’a erişin ve "Interstorey Mass Irregularity Check" bölümünü bulun.  Storey 1, aşağıda görüldüğü gibi bu kontrolden doğru şekilde hariç tutulmuştur.  

Building Analysis

1. Building Analysis > Model Options > Material Effective Stiffness Factors’a gidin
2. Rijitlik faktörlerini ilgili tasarım koduna göre inceleyin ve değiştirin.  Deprem yükü durumları her zaman çatlamış kesit özelliklerini dikkate alır. 
3. Analizi başlatın. Analiz tamamlandığında bir özet rapor görüntülenir.  Ayrıntılar Post Analysis Checks Report’ta bulunabilir. 

4. Devam etmek için OK’a tıklayın. 

Analiz Sonrası: Analitik Model

Analytical Model görünümü, Building Analysis tamamlandığında oluşturulup açılabilir. 
Analysis sekmesi >  Analytical Model > Building Analysis Model’e gidin (aşağıdaki gibi)


Örnek hızlı başlangıç kılavuzu modeli için Analytical Model görünümü aşağıda gösterildiği gibi oluşturulur. 


  1. Sonuçlar sekmesinde, Yer Değiştirme seçeneğinin etkinleştirildiğinden emin olun. 
  2. Animasyon‘a tıklayarak binanın titreşim modunu net biçimde görselleştirin.
  3. Titreşim görsel olarak belirgin değilse, " + Ölçeği Artır " veya "Otomatik Ölçek" seçeneğine tıklayın.
  4. Sağ bölmede Model Şekilleri‘ni seçin. 
Aşağıda ilk 3 modun animasyonu gösterilmektedir: 


Fikir

Bazı yönergeler ve notlar :
  1. Kararlı bir model için ilk 3 mod "X Yönü" veya "Y Yönü" veya "Burulma" olmalıdır.
  2. İlk birkaç titreşim modu yukarıdakiler gibi değilse, muhtemelen yerel bir kararsızlık söz konusudur (örn. hatalı modelleme, çok fazla mafsal uygulanması veya izole bir elemanın düzgün mesnetlenmemesi nedeniyle) 
  3. Kararsızlığın konumunu belirlemek için binanın animasyonunu dikkatle inceleyin ve modeli buna göre düzeltin.
  4. Analitik model doğrulaması için yönerge niteliğinde şu e-öğrenme videosunu izleyin: 15 Analiz Sonrası, Analitik Model

Raporlar

Deprem analizinin sonuçlarına  Bina Analizi diyalog penceresi > Raporlar sekmesi üzerinden ulaşılabilir.
  1. Analiz Sonrası Kontroller Raporu : deprem analizi sonuçlarının ve yönetmelik maddelerine uyumluluğun ayrıntılarını içerir
  2. Güçlü Kolon Kontrolleri : yalnızca orta veya yüksek süneklik analizinde oluşturulur
  3. Birleşim Bölgesi Kesme Kontrolleri : yalnızca orta veya yüksek süneklik analizinde oluşturulur
  4. Özdeğer Sonuçları Raporu :  doğal frekans ve periyot bilgilerini içerir
Tüm raporlara Çizimler ve Raporlar sekmesindeki Raporlar açılır listesinden de erişilebilir.