Table of Contents

Petekli Kiriş

Petekli kiriş, bir I profilinin gövdesi boyunca belirli bir desende uzunlamasına kesilmesiyle oluşturulur. Amaç, kirişi ayırıp daha derin bir gövdeyle yeniden birleştirmektir. Bu kirişler, gövde kesitindeki boşlukların şekline göre sınıflandırılır; yaygın şekiller arasında altıgen, dairesel (hücresel olarak da bilinir), sekizgen ve elmas bulunur.

Petekli kirişler, yükseklik sınırlaması bulunan durumlarda avantaj sağlar. Kiriş gövdesindeki boşluklar, tesisat borularının kolayca geçmesine imkan tanır. Bu avantajların bazı dezavantajları da vardır. Gövde boşlukları ek göçme mekanizmaları oluşturur ve Vierendeel, yatay kesme, düşey kesme ve gövde parçası kesme burkulması gibi kontrollerin yapılmasını gerektirir. Sonlu eleman analizinde kullanılan kesit özellikleri, geleneksel dolu gövdeli kirişlerden farklıdır.

Petekli Kiriş Ekleme

Petekli çelik kiriş eklemek için:

1. Çelik Kiriş komutunu Modelleme > Çerçeve şerit sekmesinden seçin.
2. Her zamanki gibi doğrusal veya eğrisel bir çerçeve eleman ekleyin.
3. Çerçeve
Özellikleri penceresinde Petekli sekmesine geçin.

4. Altıgen veya Dairesel boşluk seçebilirsiniz.
Notlar

Yönetmelik tasarım formülasyonları dairesel (hücresel) ve altıgen boşluklar için verildiğinden, dikdörtgen boşluklar desteklenmez.

5. Boşlukları, Sayı veya Net Aralık değerini belirterek yerleştirin. Başlangıç
Ofseti ve Bitiş Ofseti değerlerini de belirleyebilirsiniz.

6. Gövde boşluklarının boyutlarını Genişlik, Yükseklik veya Çap alanlarını kullanarak belirtin.

Uyarı

Önemli:
Petekli çelik çerçeve elemanını eklerken, son profil
derinliğine sahip olacak bir sıcak haddelenmiş profil veya bileşik profil seçin.
Son profilin kesme ve kaynaklama sonrasında 460 mm
derinliğe sahip olması gerekiyorsa, kesimden önceki orijinal profil yerine örneğin W18x46 sıcak haddelenmiş
profilini seçin.

7. Boşluklardan bazılarını doldurmak isteyebilirsiniz; bu durumda doldurulacak
boşlukların numaralarını sırasıyla belirtin. Örneğin ikinci, üçüncü ve beşinci
boşluğu doldurmak istiyorsanız Kapalı Delikler alanına 2, 3, 5 yazabilirsiniz. Bu ayarın
analiz veya tasarım üzerinde herhangi bir etkisi yoktur; yalnızca detaylandırma
amacıyla kullanılır.

Kompozit Olmayan Petekli Kirişlerin Tasarımı

Gövdede önemli sayıda boşluk bulunması nedeniyle, petekli ve hücresel kirişler
dolu gövdeli elemanlar veya boşluklu elemanlar gibi ele alınamaz. Bu yapısal
elemanlar, basit bir analiz yöntemine uygun olmayan, yüksek derecede hiperstatik
elemanlardır. Petekli veya hücresel kirişlerin tasarımında aşağıdaki sınır
durumların incelenmesi gerekir:
  1. Kompaktlık ve yerel burkulma
  2. Kirişin genel eğilme dayanımı
  3. T kesitlerin Vierendeel eğilmesi
  4. Gövde parçası burkulması
  5. Eksenel çekme/basınç
  6. Yatay kesme
  7. Düşey kesme
  8. Yanal burulmalı burkulma

Petekli ve hücresel kirişlerin tasarımındaki ilk adım, dış yüklerin her bir
boşlukta ve gövde parçasında oluşturduğu toplam eğilme momentini ve kesme
kuvvetini hesaplamaktır. Bu kuvvetler global kuvvetler olarak adlandırılır.
Global kuvvetler, üst ve alt T kesitlerdeki, gövde parçalarındaki ve brüt
kesitteki yerel kuvvetlerin hesaplanmasında kullanılır. Kirişin bileşenleri
(T kesitler ve gövde parçaları), bu yerel kuvvetler altında göçme durumu
açısından incelenir.

Uyarı

Önemli
ProtaStructure 2026, petekli kiriş kontrollerini şu yönetmeliklere göre gerçekleştirir: Eurocode 3, AISC360
ve Türk Çelik Tasarım Yönetmeliği. 

ProtaStructure
şu anda yalnızca kompozit olmayan petekli kirişleri desteklemektedir. 

[Kaynak: AISC Design Guide 31 – Castellated and
Cellular Beam Design]

Kompozit olmayan petekli kirişleri içeren bir modele ait analiz sonuçları

ProtaStructure’da Petekli Çelik Kiriş Tasarımı Arayüzü ve Detaylı Rapor

Detaylandırma

Gövde boşlukları, detaylandırma için otomatik olarak ProtaSteel’e aktarılır.
Boşluklar kesme nesnesi ile tanımlandığından, gerektiğinde kolayca değiştirilebilir.