Table of Contents

Kolon Tasarım Ayarları PS2022

Genel




Kolon ve perde duvar tasarım ayarlarının, herhangi bir kolon/perde tasarımına başlamadan önce yapılması önemlidir. Bu tasarım parametrelerinin önceden ayarlanması, kolon/perde tasarımından sonra ayar yapan kullanıcıya kıyasla önemli ölçüde zaman kazandırır. Bu yaklaşım, kolon/perdelerin proje kriterlerine göre doğru şekilde tasarlanmasını sağlar.







Kolon ve Perde Duvar Tasarım Ayarına erişmek için:



  1. "Bina Yerleşimi" sekmesi > "Ayarlar Merkezi" "Kolon ve Perde Duvar"yoluna gidin veya

  2. Kolon Kesit Tasarımı Özet Tablosu” içindeki “Ayar ve Parametreler” seçeneğine tıklayın.

Tasarım


Bu sayfada görüntülenen alanlar, seçilen tasarım yönetmeliğine göre değişir.

Min. ve Maks. Donatı Yüzdeleri


Bu alt sayfadaki parametreler donatı seçimini kontrol eder. 
  1. Kolon :
    1. Kolon Min. Donatı Oranı : Kolonda kullanılacak minimum donatı yüzdesi. Kolon kesitinde gereken donatı alanı, gerekli minimum donatı alanından az ise bu alanda belirtilen minimum donatı yüzdesi otomatik olarak kullanılır.
    2. Kolon Limit Donatı Oranı : Kolonda kullanılacak maksimum donatı yüzdesi. Kolonda gereken donatı alanı bu değeri aşarsa kesit yetersiz kabul edilir ve bir uyarı mesajı görüntülenir.
  2. Perde :
    1. Perde Min. Boyuna Donatı Oranı :  Perdede kullanılacak minimum donatı yüzdesi. Perde kesitinde gereken donatı alanı, gerekli minimum donatı alanından az ise bu alanda belirtilen minimum donatı yüzdesi otomatik olarak kullanılır.
    2. Perde Limit Boyuna Donatı Oranı : Perdede kullanılacak maksimum donatı yüzdesi. Perdede gereken donatı alanı bu değeri aşarsa kesit yetersiz kabul edilir ve bir uyarı mesajı görüntülenir.
    3. Min. Perde Yatay Donatı Oranı :   Perdede yatay donatı alanı için kullanılacak minimum donatı yüzdesi.  Perde kesitinde yatay yöndeki gereken donatı alanı, gerekli minimum donatı alanından az ise bu alanda belirtilen minimum donatı yüzdesi otomatik olarak kullanılır.
    4. Donatısız Perde Tasarımını Kullan :  Uygulanabilir olduğu yerlerde donatısız beton perde tasarımını uygular ve bu, minimum donatı alanının azalmasıyla sonuçlanır.
  3. Moment Kapasitesi Toleransı : Kolon kesitlerinde gereken donatı için tolerans tanımlar. Pozitif % tolerans uygulamak, beton kesit için daha yüksek bir moment kapasitesinin kabul edilmesi ve böylece gereken donatı alanının azaltılması anlamına gelir. Negatif değerler ise moment kapasitesini azaltarak gereken donatı alanını artırır.


Parametreler

Tasarım yönetmeliğinde alternatif sunulan durumlarda uygulanacak tasarım maddesini belirtir. 


  1. Maks. Etkin Boy Katsayıları (BS8110 ve CP65) :
    Maksimum etkin boy katsayılarını ayarlamak için kullanılır. ProtaStructure, etkin boyu BS 8110‐2:1985 madde 2.5’te verilen formüllerle hesaplar; bu nedenle sınır değer 4 olur. Bu ayar, Eurocode şablonu kullanan projeleri etkilemez.



  2. Tasarım Nihai Eksenel Yükü (BS8110 ve CP65)
    Yapıdaki kolon ve perdelerin taşıyabileceği maksimum eksenel yük. Varsayılan seçenek, hafif konservatif olan denklem 39’u (BS8110 bölüm 1) kullanır.



  3. İki Eksenli Eğilme Yöntemi (BS8110 & CP65) :
     Kolonların iki eksenli eğilmesinde kullanılacak yöntemi seçmek içindir. 
    "Bi-axial" ifadesi şu anlama gelir: 
    Nihai Dayanım İki Eksenli Eğilme yöntemi
    "BS8110 (Cl 3.8.4.5)" veya "CP65 (Cl 3.8.4.5)"  ifadesi şu anlama gelir: 
    moment kombinasyon yöntemi. Bu seçenek işaretlendiğinde, x ve y yönü tasarım momentlerine göre bir etkin moment hesaplanır ve bu yönde tek eksenli eğilme uygulanır.
  4. Birleşim Kesme Kontrolü (Yalnızca Depremle İlgili) :  Bu kontrol, yalnızca yüksek deprem bölgesi ve yüksek süneklik gerektiren belirli bir bölge yönetmeliği söz konusu olduğunda yapılır (örneğin, Filipinler Yönetmeliği)
  5. Dayanım Azaltma Katsayıları (ACI & IS) : Yerel gereksinimlere ve uygulamalara göre dayanım azaltma katsayılarını tanımlamak içindir. Üzerine tıklandığında aşağıda gösterildiği gibi çeşitli azaltma katsayıları görüntülenir.

Donatı


Donatı Çubuğu Seçim Yöntemi



Bu alt sayfada, tasarım modunda benimsenen donatı çubuğu yerleşim yöntemini belirleyebilirsiniz.



  1. Seçim Yöntemi




    1. Sabit Çubuk Yerleşim Yöntemi :
       Donatı yerleşimini önceden tasarlandığı gibi değiştirmeden korumak içindir. Tasarım işlemi sırasında yalnızca çubuk boyutları verilen yerleşime göre belirlenir. İlk çubuk yerleşimi, geçerli beton yönetmeliklerinin izin verdiği maksimum çubuk aralığına göre belirlenir.

    2. Çubuk Yerleşimi Optimizasyonu Yöntemi :  Program, çubuklar arasında (ayarda belirtilen aralık dahilinde) maksimum aralığı sağlamak için donatı çubuğu boyutlarını en üst düzeye çıkaracak şekilde yerleşimi değiştirir.

Kolon Sargılama



Bu alt sayfada, tasarım modunda kolon sargılama gereksinimlerini karşılamak için etriye düzeni tercihini belirtebilirsiniz.




Program, değerlendirilen düzenler arasından her yöndeki çubuk sayısına ve çubuk aralığına en iyi uyan düzeni seçer. Gerekli olan yerlere etriye çubukları da ekler.

  1. Kolon Etriye Düzenleri : Kolon tasarımında kullanılacak etriye düzeni(ler)ini seçmek içindir (b/h <1.8 ve b/h >1.8).


    1. Tekli Etriye  (bu düzen her zaman dikkate alınır).

    2. Çift Etriye

    3. Üçlü Etriye

    4. Çapraz Etriye





    • Çapraz Etriye için B/H Oranı : – Kolon B/H oranı tanımlanan genişlik/yükseklik oranından küçük olduğunda çapraz etriye kullanımına izin vermek içindir. B ve H (<B) boyutları kesitin toplam derinliğidir.

Kare kolonlar ve kenar oranları birbirine yakın dikdörtgen kolonlar (b/h < 1.8) için, kenar oranı eşit olmayan dikdörtgen kolonlardan (b/h > 1.8) farklı tercihler uygulayabilirsiniz.

BilgiProtaStructure, etriyeleri otomatik olarak düzenlerken kullanıcı manuel olarak tanımlayarak geçersiz kılmadığı sürece, ilgili yönetmeliklere göre Temel Kolon Sargılama Gereksinimlerine uyar.
Örneğin: Eurocode 2 md. 9.5.3 ve BS8110 md. 3.12.7 gereksinimleri.

Perde Sargılama



Tasarım modunda program, bu alt sayfada seçtiğiniz etriye düzenini kullanarak perde sargı donatısına ilişkin yönetmelik gereksinimlerini karşılamaya çalışır.

  1. Perde Sargı Düzeni :


    1. Perde

    2. Uç Bölgeli Perde

    3. Tek Katmanlı Perde

    4. Uç Bölgeli Tek Katmanlı Perde


  2. Tek Katmanlı Perdeler için Maks. Genişlik : Tek katman donatının kullanılacağı perdenin maksimum kalınlığını belirtmek içindir. Tek katman hasır donatı veya tekil donatı çubukları şeklinde olabilir ve uç bölge donatısıyla birlikte kullanılabilir.

Notlar

Kısa perdeler (Uzunluk/Kalınlık < 6) için belirli bir düzen, uzun perdeler (Uzunluk/Kalınlık > 6) için farklı bir düzen tanımlayabilirsiniz.

Bilgi

ProtaStructure, etriyeleri otomatik düzenlerken kullanıcı manuel tanımlama ile geçersiz kılmadığı sürece, ilgili yönetmeliklere göre Temel Kolon Sargı Gereksinimlerine uyar.
Örneğin : Eurocode 2 madde 9.6 ve BS8110 madde 3.12.7.4&5 gereksinimleri.
Bu durumda EC2 gereksinimi ağır kalabildiğinden, ana donatıyı %2 ile sınırlamak ve bu yeterli olmazsa perde boyutlarını ayarlamak tercih edilebilir.

Boyuna Donatı

Bu alt sayfadaki parametreler, tasarım modunda donatı çubuğu seçimini kontrol eder.


  1. Boyuna Donatı

    1. Kolon Donatı Çapları (Min/Maks) :
      Kolonlarda kullanılabilecek minimum ve maksimum boyuna donatı çapları.
    2. Perde Donatı Çapları (Min/Maks) :
      Perdelerde kullanılabilecek minimum ve maksimum boyuna donatı çapları bu alanlar kullanılarak girilebilir.
    3. Min. Kolon Donatı Aralığı :
      Kolonlarda kullanılabilecek minimum donatı aralığı. Kullanıcı tanımlı aralık, yönetmeliğin minimum gereksiniminden küçükse, program büyük olan değeri nihai minimum aralık olarak alır. 
    4. Maks. Kolon Donatı Aralığı :
      Kolonlarda kullanılabilecek maksimum donatı aralığı.
    5. Maks. Gövde Donatı Aralığı :
      Perdelerde kullanılabilecek maksimum boyuna (düşey) donatı aralığı. 
    6. Donatı Aralığı Artım Adımı : İterasyonlar sırasında aralık değerleri bu alanda belirtilen miktar kadar artırılır. Küçük değerler kullanılması, 
      "Donatı Aralığı Artım Adımı"
       için tasarım süresini önemli ölçüde artırabilir.

    7. Uç Bölgesi Olmayan Perdelerde Köşe Donatılarını Gövde Donatısıyla Aynı Kullan : Köşe donatıları için gövde (düşey) donatılarıyla aynı çapı kullanır
       (uç bölgesi olmayan perdelerde).
    8. Boyuna Donatı Aralığı Kontrollerini Tasarım Durumuna Dahil Et : Kiriş tasarım durumuna donatı aralığı kontrolü dahil edilir. Aralık kontrolü sağlanmazsa tasarım durumu başarısız gösterilir.
  2. Beton PaspayıBeton paspayı, kolonun dış yüzünden etriyenin dış yüzüne kadar ölçülür. Bu alandaki değer sıfırsa, beton paspayı geçerli beton yönetmeliklerindeki gereksinimlere göre hesaplanır.
    Bu değer değiştirildiğinde, binadaki tüm kolonların değiştirilmesini öneren bir mesaj görüntülenir.
    Kolon tablosunda bir filtreleme seçeneği etkinse, değişiklik yalnızca filtrelenmiş kolonları etkiler.
Bu alt sayfadaki parametreler, tasarım modunda etriye çapı seçimini kontrol eder. 
Sağlanan seçeneklere bağlı olarak otomatik tasarım sırasında düzenleme yöntemleri etkilenebilir.

  1. Etriyeler

    1. Min. Etriye Çapı :
       Kolon ve perde etriyelerinde kullanılacak minimum donatı çapı.
    2. Min. ve Maks. Etriye Aralığı :
      Kolonlarda kullanılacak minimum ve maksimum etriye aralığı.

    3. Etriye Aralığı Adımı : İterasyonlar sırasında aralık değerleri bu alanda belirtilen miktar kadar artırılır. 
  2. Etriye Özellikleri
    1. Etriyeler için Mesnet Bölgeleri Oluştur : Mesnetler ve açıklık için etriye aralığı ayrı ayrı hesaplanır. Açıklık ve mesnetlerde aynı aralığı kullanmak için işareti kaldırın.

Hasır Donatı

Bu alt sayfadaki parametreler, tasarım modunda hasır donatı seçimini kontrol eder.


  1. Hasır Donatı :

    1. Hasır Boyutu Yetersiz Olduğunda Tekil Donatı Kullan :
       Perde tasarımında tek bir hasır yetersiz kalırsa program otomatik olarak tekil donatı düzenine geçer. Bu seçenek işaretliyse, toplu (batch) mod tasarımı sırasında programın tekrar 
      “hasır donatı kullanmayı dene”
       seçeneğine dönmesi sağlanabilir.
    2. Hasır Donatıyı Uç Bölge Boyunca Uzat :
       Hasır panellerini perde uç bölgesi boyunca uzatmak için kullanılır. Uç bölge içindeki hasır donatılar tasarım hesaplarında dikkate alınmaz.
    3. Hasır Donatı için Min. Perde Uzunluğu :
      Perde uzunluğu girilen değerden kısaysa, tasarımda hasır donatı kullanılmaz.
    4. Hasır Genişliği :
       Standart hasır panel genişliğini belirtmek için kullanılır. Hasır panelleri, girilen değere göre gerektiğinde çizilir ve kesilir. Perde uzunluğu boyunca özel üretim hasır veya tek parça hasır panel kullanılıyorsa “0” değeri girilmelidir. Kesilen hasırlar, 
      “Hasır Bindirme/Ankraj Boyu”
       alanında belirtilen mesafe kadar bindirilir. 
    5. Hasır Bindirme/Ankraj Boyu :
      Komşu hasırlar, girilen değer kullanılarak bindirilir.  Hasır panellerinin ankraj boyu, bu değere göre perde uç bölgelerine doğru uzatılır.

Detay Çizimleri

Genel

Kolon çizimlerini kontrol eden genel parametreler, bu alt sayfada sunulan seçenekler kullanılarak ayarlanabilir.


  1. Papuç Derinliği
    1. Kolon Donatıları Papuç Derinliği (Dk) : Kolon boyuna donatılarının döşeme seviyesinden yukarı doğru çıkıntı yapan uzunluğunu girmek için kullanılır. Kolon görünüş çiziminde, kolonun alt kısmında (1. kat ve üzeri) papuç derinliği kadar donatısız bir boşluk bırakılır. 
    2. Hasır Donatı Papuç Derinliği (Dk) : Hasır donatıların döşeme seviyesinden yukarı doğru çıkıntı yapan uzunluğunu girmek için kullanılır. Perde görünüş çiziminde, perdenin alt kısmında (1. kat ve üzeri) papuç derinliği kadar donatısız bir boşluk bırakılır. 
    3. Etriyelerin Temele Girme Derinliği (Dp) : Temel içine (yani 0. kat) aşağı doğru giren etriyelerin derinliğini girmek için kullanılır.
    4. Filiz Donatı Boyu Katsayısı (FI) : Filiz donatı boyunu, donatı çapının katsayısı esasına göre ayarlamak için kullanılır. Bu, tüm kolonların üst kısmından çıkan filiz donatıların boyu için geçerlidir. 
  • Donatı Kanca Kontrolü : En üst kattaki kolon üst donatısının çubuk bükümünü detaylandırmak için bu seçeneği belirleyin.
    1. Alt Kanca Faktörü : Kolon altındaki çubuk büküm uzunluğunu, donatı çapının katsayısına dayalı olarak ayarlamak içindir. Bu, yalnızca temele bağlanan kolonlar için geçerlidir. 
    2. Üst Kanca Faktörü : Kolon üstündeki çubuk büküm uzunluğunu, donatı çapının katsayısına dayalı olarak ayarlamak içindir. Bu, yalnızca üzerinde devam eden bir kolon bulunmayan kolonlar için geçerlidir. 
  • Yanal Gövde Donatısı Yerleşimi : Verilen seçimlere göre yatay donatı düzenini/yerleşimini ayarlamak içindir:
    1. Boyuna Donatıların Dışında
    2. Boyuna Donatıların İçinde
    3. Baş Bölgesine Kırılım

  • Tekli Etriye Tipi (Kolonlar ve Perdeler) :
    Kolon ve perdelerde çizilecek tekli etriyelerin tipini seçmek içindir.
  • Kolonlar İçin Boyuna Donatı Bindirme Konumu :
    Kolon için bindirme konumunu, kolonun altına yakın (Sol seçenek) veya kolonun ortasına (Sağ seçenek) olacak şekilde seçmek içindir.
  • Boyuna Donatı Bindirme Konumu (Perdeler İçin) : 
    Perde için bindirme konumunu, kolonun altına yakın (Sol seçenek) veya kolonun ortasına (Sağ seçenek) olacak şekilde seçmek içindir.
  • Yanal Donatı :
    1. Perde Yanal Donatıları İçin Kanca Çiz : Perdedeki yanal donatının çubuk bükümü oluşturmasına izin vermek için işaretleyin.

    Görünüşler

    Kolon çizimlerini kontrol eden ek parametreler bu alt sayfada sunulan seçenekler kullanılarak ayarlanabilir.



    1. Perde Boşluğu : Perde boşluğunun standart donatı düzeni desenini seçmek içindir.
      1. Donatı Aralığı : Yerel y doğrultusunda düzenlenen perde donatısının aralığını ayarlamak içindir.
      2. Köşe Donatısı Kullan : Perdenin köşelerine çapraz köşe donatıları çizmek içindir.
      3. Çap : Köşe donatısının çapını ayarlamak içindir.

    Fikir

    Bu makaleye bakın: 
    Working with Walls > Editing an Existing Wall 
    analiz ve tasarımda perde boşluğunun sınırlamalarını anlamak için. 

    1. Kesit Görünüşü Göster :
      Kolon görünüş detay çiziminin altında kolon kesitini göstermek içindir.
      1. Kolon Yerleşim Akslarını Çiz : Kolon kesitine kolon yerleşim akslarını dahil etmek içindir.

        1. Kolon Yerleşim Akslarını Boyutlandır : – Kolon kesitinde yerleşim akslarından ölçülen boyutu dahil etmek içindir.

        2. Kesitte Aks Etiketlerini Yaz : – Kolon kesit başlığına/etiketine aks etiketini dahil etmek içindir.

      2. Kolon Kesitini Boyutlandır : Kolon kesitinin boyutunu dahil etmek içindir.
    1. Perde Duvar Boyuna Donatı Uzatması : Perdenin üzerinde kolon bulunduğunda boyuna donatıyı detaylandırmak için kullanılır.
      1. Üst Kolona Uzat : Boyuna donatıyı üstteki kolona uzatır.
      2. Kes : Boyuna donatının üstteki kolona uzamasını durdurur.

    2. Diğer Ayar :
      1. Donatıları Detayın Sağında Göster : Donatıları, kolon görünüşünün sağ tarafına yeniden çizerek gösterir.
      2. Donatı Detay Uzunluklarını Yazdır : Kolon donatısının detay boyutunu (her bükümün uzunluğunu) içerir.
      3. Donatı Toplam Uzunluklarını Yazdır : Kolon donatılarının toplam uzunluğunu içerir.
      4. Diğer Yönlerden Bağlanan Kiriş Kesitlerini Çiz : Kolon görünüş çiziminde ön/arkadan gelen kiriş kesitini içerir.

    Kolon Listesi

    Kolon listesini kontrol eden parametreler, bu alt sayfada bulunan seçenekler kullanılarak ayarlanabilir.



    1. Kesit Çizim Seçenekleri :
      Bu seçenek, Kolon Listesi içindeki kolon kesitini gösterir (Kolon Görünüşü ile karıştırılmamalıdır).
      1. Kolon Yerleşim Akslarını Çiz : Kolon kesitinde kolon yerleşim akslarını içerir.
        1. Kolon Yerleşim Akslarını Ölçülendir : – Kolon kesitinde yerleşim akslarından ölçülen boyutu içerir.
        2. Aks Etiketlerini Kesit Üzerine Yaz : – Kolon kesiti başlığında/etiketinde aks etiketini içerir.
      2. Kolon Kesitini Ölçülendir : Kolon kesitinin boyutunu içerir.
    1. Tablo Görünümü :
      1. Kolon Dikey Ayırıcı Çizgilerini Çiz : Kolon kesitleri arasında ayırıcı olarak dikey çizgiler çizer.
      2. Etiket Metinleri Arasına Ayırıcı Çizgi Çiz : Etiketler/metinler için ayırıcı olarak yatay çizgi çizer.
      3. Kat Etiketlerini Kolonun Üzerine Yazdır :
         
        Kat etiketlerini, ilgili satır içinde kolon kesitinin üst kısmına (en soldaki hücrede) yazdırır.
    1. Tablo İçeriği :
      1. Kolon Yerleşim Aks Etiketlerini Yazdır : Kolon listesi tablosunun ilk satırında (ayırıcı ile birlikte) kolonun yerleşim aks etiketini gösterir.
      2. Kolon Etiketlerini Tablonun Altına Yazdır : Kolon listesi tablosunun son satırında (ayırıcı ile birlikte) kolon etiketlerini gösterir. 
      3. Kolon Boyutu Değişiminin Ana Hattını Çiz : Alt kat kolonu ile mevcut kat kolonu arasında boyut değişimi olduğunda alt kolon kesitinin ana hattını gösterir. 
      4. Benzer Kat Notu : Üst kat kolonu, alt kat koluna benzer olduğunda üst katta gösterilecek not. Varsayılan not "AŞAĞIDAKİ GİBİ"dir.
      5. Etriye Detaylarını Göster : Etriyeyi, kolon kesitinin sağ tarafına yeniden çizerek detaylı gösterir.
      6. Etriye Sayısı : "Etriye Detaylarını Göster" seçeneği aktif olduğunda bu seçenek görünür değildir. Bu seçenek, etriye numarasını kolon etiketinin altında gösterir:
        1. Gizle : – Etriye numarası gizlenir.
        2. kat başına : – Etriye numarası kat başına gösterilir.
        3. kesit başına : – Etriye numarası kesit başına gösterilir.