Temel tasarım ayarı, modelleme ve tasarımdan önce yapılandırılabilen, her projedeki temeller için ana ayardır.
Model oluşturulmuşsa, temel ayarındaki parametrelerin değiştirilmesi, önceden oluşturulmuş elemanları etkilemez (temel elemanları özellikler ayarlarında yeniden tasarlanmadığı sürece). Genel ayarda parametre değiştirildikten sonra, modellenen yeni elemanlar yeni parametrelere göre oluşturulur.
Temel Tasarım Ayarına erişim için şu yol izlenir: "Bina Yerleşimi" sekmesi > "Ayarlar Merkezi" > "Temel".
Genel
Genel temel ayarları, tekil temel, şerit temel, radye temel ve kazıklı radye temellerin analizini, tasarımını ve detaylandırmasını etkiler.

- Zemin Birim Ağırlığı : Dolgu malzemesinin birim ağırlığını girmek içindir. Ek yük, “Zemin Birim Ağırlığı” ile dolgu yüksekliğinin çarpımına göre hesaplanır.
- Zemin Düşey Yatak Katsayısı : Farklı zemin türlerine göre verilen listeden Zemin Yatak Katsayısını girmek veya seçmek içindir. Bu katsayı, sonlu eleman radye temel analizinde kullanılır.
- Yatay Yatak Katsayısı : Yatay zemin yatak katsayısını girmek içindir. Düşey ve yatay yükler altında basamaklı temeller için kullanışlıdır. Düşey yayların bir yüzdesi olarak tanımlanır.
- Kazık Emniyetli Çalışma Yükü Faktörü : Bu faktör, tasarım sırasında radye temelin kazık emniyetli çalışma yüküne düşey kombinasyonlar için uygulanır. Kendi ayarı bulunan kazık başlığı için geçerli değildir.
- Kazıklı Temellerde Zemin Taşıma Gücü Yok Sayılsın (Radye)
- İşaretlenmemiş : Radye temel asılı değildir ve hem kazıklar hem de zemin tarafından desteklenir; yükler idealize edilmiş zemin “yayları” ile paylaşıldığından kazıklardaki bileşke kuvvetler daha düşük olur.
- İşaretli : Radye temel tamamen asılıdır ve yalnızca kazıklar tarafından desteklenir; kazıklardaki bileşke kuvvetler daha yüksek olur.
- Sonlu Eleman Temel Modelinde Kolon Üst Düğüm Noktasını X ve Y Yönünde Serbestleştir :
- Kolon üst düğüm noktasının serbestlik derecesini ve kolon güdüğünden radyeye moment aktarımını kontrol eder
- Bu seçenek, Sonlu Eleman Temel Analizi formundaki varsayılan ayarı belirler, detaylı açıklama için bu makaleyi okuyun: Sonlu Elemanlar Radye Temel Analizi
- Grobeton Kalınlığı : Grobeton kalınlığını önceden tanımlamak içindir. Bu parametre görünüş çiziminde gösterilir.
- Grobeton Uzatması : Grobetonun tekil temel/kazık başlığı kenarından itibaren uzatma boyunu önceden tanımlamak içindir.
- Grobeton Uçlarını Düz Göster : Grobeton uçlarının görünüş çiziminde düz olarak çizilmesini sağlar (aşağıdaki gibi)
Temelde yatay yaylar dikkate alınacaksa, Bina Analizinde “Birleştirilmiş Temel Modeli” kullanılması önerilir.
- Sürekli Temel Konsol Uzunluğu : Yeni bir sürekli temel oluşturulduğunda varsayılan sürekli temel konsol uzunluğunu değiştirmek içindir.
- Gruplandırılmış/Tipik Kolon Etiketlerini Göster :
- İşaretli : Benzer Tekil Temel veya Kazık Başlığı çizim etiketi, tasarım için gruplandırılmış tüm kolonları listeler (etiketin toplam uzunluğu daha uzun olur)
- İşaretsiz : Benzer Tekil Temel / Kazık Başlığı çizim etiketi, sadece ana kolon etiketini gösterir (etiketin toplam uzunluğu daha kısa olur)
- Plan Donatılarını Üst Görünüş Olarak Göster :
- İşaretli : Ana donatılar, çubuk bükümü ve parça uzunlukları olmadan sadeleştirilmiş düz çubuklar halinde çizilir (daha az çizim nesnesi ve daha düzenli)
- İşaretli Değil : Ana donatılar, çubuğun tam bükümü ve parça uzunluklarıyla çizilir (daha fazla çizim nesnesi ve dağınık olabilir)
- Üst Donatıları Plan Görünüşü İçinde Göster
- İşaretli : Üst ana donatılar, varsayılan alt ana donatıların üzerinde gösterilir (daha fazla çizim nesnesi ve dağınık olabilir)
- İşaretli Değil : Üst ana donatılar gizlenir. Sadece alt ana donatılar çizilir (daha az çizim nesnesi ve daha düzenli)
- Kaide Uzatma Boyu : Kaidenin varsayılan üstünden itibaren ilave uzatma veya çıkıntı miktarıdır. Kaidenin varsayılan üst kotu ST01 kotudur.
- İzin Verilen Zemin Gerilmesi : Tekil temel ve şerit temel tasarımında kullanılan izin verilen gerilmelerin girilmesini sağlar. Zeminin nihai taşıma gücünü hesaplamak için Nihai Dayanım Faktörü bu değerle çarpılır.
- İzin Verilen Zemin Gerilmesi Nihai Dayanım Faktörü : Tüm düşey yük kombinasyonları için zeminin nihai taşıma gücünü hesaplamak amacıyla Nihai Dayanım Faktörü bu değerle çarpılır. Temel her zaman faktörlü yük kombinasyonlarına göre tasarlanır, bu nedenle faktörlü zemin taşıma gücü kullanılır.
- İzin Verilen Zemin Gerilmesi Büyütme Katsayısı (Deprem ve Rüzgar) : Nihai Dayanım Faktörü , zeminin nihai taşıma gücünü hesaplamak için bu değerle çarpılır: Deprem ve Rüzgar yük kombinasyonlarında. Temel her zaman faktörlü yük kombinasyonlarına göre tasarlanır, bu nedenle faktörlü zemin taşıma gücü kullanılır.
Tasarım
Bu Tasarım temel ayarları, tekil temel, şerit temel, radye temel ve kazıklı radye temellerin donatı tasarımını etkiler.

Tasarım
- Varsayılan Tekil Temel Formu: Yeni bir temel oluşturulduğunda tekil temel formunun varsayılan şeklini (dikdörtgen veya kare) seçin.
-
Min. Temel Genişliği: Tekil temel tasarımı için minimum genişliği belirler.
-
Min. Temel Taban Derinliği: Tekil temelin minimum derinliğini belirler.
-
Boyut Artış Adımı: Özellikler penceresinde yukarı-aşağı düğmesi kullanılarak temel boyutu değiştirilirken artış (adım) miktarını belirler.
-
Derinlik Artış Adımı: Özellikler penceresinde yukarı-aşağı düğmesi kullanılarak temel derinliği değiştirilirken artış (adım) miktarını belirler.
-
Tekil Temeller – Paspayı: Tekil temel için paspayını belirler.
-
X / Y Yönünde Dönme Engelleme : Temelin X / Y yönünde dönmesini engeller. Bu, temel altındaki zemin gerilmesi hesabını etkiler. Hem X hem de Y dönmesi uygulanırsa zemin gerilmesi düzgün (üniform) dağılır.
Analiz Kaynağı
Tekil temel tasarımında 2 analiz kaynağı kullanılabilir :
- FE Döşeme Modeli : Sonlu eleman (FE) temel analizi sonucu
- Bina Analiz Modeli : Bina analizi sonuçları
Min. Moment Katsayıları
- Açıklık 1/_ : Açıklıktaki moment dağılımının hesaplanmasında kullanılacak minimum moment katsayısını belirler. Varsayılan değer (1/16) olarak tanımlanmıştır.
- Mesnet 1/_ : Mesnetteki moment dağılımının hesaplanmasında kullanılacak minimum moment katsayısını belirler. Varsayılan değer (1/12) olarak tanımlanmıştır.
Winkler Yöntemi ile hesaplanan kiriş açıklık ve mesnet momentleri, q*L^2 değeri ile burada belirtilen katsayının çarpımıyla karşılaştırılır. Küçük değerler tasarımda kullanılmaz. “q” kolon altındaki zemin basıncını, “L” ise kiriş açıklık uzunluğunu ifade eder.
Donatı Çubuğu Seçimi
-
Özel Tekil Temel Min. Donatı Oranı : Tekil temel tasarımı için minimum donatı oranını belirler.
-
Şerit Temel Min.
Donatı Oranı : Şerit temel tasarımı için minimum donatı oranını belirler. -
Radye Temel Min. Donatı Oranı : Temel tasarımı için minimum donatı oranını belirler.
-
Kazıklı Radye Temel Min. Donatı Oranı : Kazıklı radye temel tasarımı için minimum donatı oranını belirler.
-
Kullanıcı Tanımlı Donatı Min. Aralığı : Ana donatıların minimum aralığını belirler
-
Maks. Donatı
Aralığı : Tüm temel tasarımları için izin verilen maksimum donatı aralığını belirler. -
Donatı Aralığı Adımı : Tasarımdaki donatı aralığı adımını belirler
-
Temel
Donatıları (Alt Çubuklar) : Tekil temel alt donatı detaylandırmasında Çubuk Bükme
(BOB) kullanımına izin verir/vermez. -
Tekil Temel Donatıları (Üst Donatılar) : Tekil temel üst donatı detaylandırmasında Çubuk Bükme (BOB) seçeneğinin etkinleştirilip etkinleştirilmeyeceğini belirler.
-
Min. Donatı Çapı : Tüm temel tasarımlarında kullanılacak minimum ana donatı çapını belirlemek içindir.
- Dağıtım Donatı Çapı : Tüm temel tasarımlarında kullanılacak minimum dağıtım/bağlantı donatı çapını belirlemek içindir.
-
Üst Donatıları Kullan : Temelde varsayılan olarak üst donatı çubuklarının uygulanmasını sağlar.
-
Yan Donatı Kullanımı İçin Minimum Temel Derinliği : Bu seçenek “Üst Donatıları Kullan” seçeneğine benzer şekilde çalışır; tekil temel veya kazık başlığının derinliği belirtilen değerden büyükse yan donatılar otomatik olarak eklenir, küçükse eklenmez.
Kazık Başlıkları
Bu sekme kazık başlığı ayarlarını kontrol eder.

-
Kazık :
-
Şaft Tipi : Varsayılan kazık tipini belirlemek içindir.
-
Gömülme Boyu : Kazığın kazık başlığına gömülen kısmının boyunu belirlemek içindir.
-
Kazık Boyutu : Kazığın varsayılan çapını/genişliğini belirlemek içindir.
-
Nihai
Basınç/Çekme Kapasitesi : Kazığın nihai basınç/çekme kapasitesini (faktörlü kazık çalışma
yükü) belirlemek için kullanılır. -
Varsayılan Kazık
Boyu : Tekil kazığın toplam boyunu belirlemek için kullanılır. -
Birim Maliyet : yazılım, Kazık Başlıkları özelliklerindeki "Optimizasyon" sekmesinde tasarlanan kazık için toplam maliyet değerini otomatik olarak hesaplar.
-
Donatı Birim Maliyeti : donatının
birim maliyeti (ton başına). -
Beton Birim Maliyeti : betonun birim maliyeti (m³ başına).
-
Kazık Birim Maliyeti : her bir
kazığın birim maliyeti (adet başına). -
Genel :
-
Kazıklar Arasında Aralık Çarpım Faktörü (Kısa/Uzun Yön) : Kazıklar arasındaki aralık çarpım faktörünü kazık çapı sayısı cinsinden belirlemek için kullanılır. Örneğin, bu değer 2.5 olarak ayarlanırsa ve kazık çapı 1000 mm ise, kazıklar arasındaki aralık 2.5 * 1000 = 2500 mm olur
-
Yüze Mesafe (Kısa/Uzun Yön) : Kazık yüzünden başlık kenarına kadar olan minimum mesafeyi kısa ve uzun yön için belirlemek üzere kullanılır.
-
Kazık Başlığı Derinliği (Min./Maks.) : Kazık başlığı otomatik tasarımı için minimum/maksimum kazık başlığı derinliğini belirlemek için kullanılır.
-
Kazık Sayısı (Min./Maks.) : Kazık başlığında sağlanabilecek minimum ve maksimum kazık sayısını belirlemek içindir. Örneğin maksimum değer 100 olarak ayarlanırsa, 100 kazık yeterli olmadığında kazık başlığı tasarımı durdurulur. Minimum kazık sayısı 2’den az olamaz.
-
Temel Boyutları Yuvarlama : Kazık başlığı boyutunu yukarı yuvarlamak için yuvarlama adım değerini belirlemek içindir.
-
Maks. Optimizasyon Aday Sayısı : Kazık Başlıkları özelliklerindeki "Optimizasyon" sekmesinde fiyat karşılaştırması için tasarım seçeneği sayısını belirlemek içindir.
-
Üst Beton Paspayı : Kullanıcının üst beton paspayı değerini girmesini sağlar.
-
Alt Beton Paspayı : Kullanıcının alt beton paspayı değerini girmesini sağlar.
-
Yan Beton Paspayı : Kullanıcının yan beton paspayı değerini girmesini sağlar.
-
Orijinal Kazık Konumunu Göster : Kazık ötelendikten sonra orijinal kazık konumunda gösterge işareti (yeşil çarpı) bulunmasını sağlar.
-
Rapor : Verilen seçenekler işaretlendiğinde, ilgili bilgi tablosu "Tekil Temel ve Kazık Başlığı Tasarımı" raporuna eklenir.
-
Tasarım :
-
Kolon Boyutlarının Etkisini Dahil Et : Kazık başlığı tasarımında kolon boyutunun dikkate alınmasını sağlar.
-
Kolon Boyutlarının Kesme Açıklığı Üzerindeki Etkisini Dahil Et : Kesme açıklığı tasarımında kolon boyutlarının dikkate alınmasını sağlar.
-
Eğilme Oranını Dahil Et (Artırılmış Kesme Kapasitesini Etkiler) : Kazık başlığı tasarımı için Eğilme Oranını dahil eder.

-
Kazık Yanal Analiz Ayarları : ProtaDetails’teki “Pile Design” için yalnızca genel parametre burada ayarlanabilir. Parametre, “Pile Design diyalog penceresi”nde geçersiz kılınabilir
-
Maksimum Donatı Alanı Oranı
-
Minimum Donatı Alanı Oranı
-
Donatı Alanı Adımı
-
Tolerans
-
Maksimum İterasyon Sayısı
-
İterasyon için Başlangıç Zemin Rijitliği
-
Yükleme Çevrimi Sayısı
-
Kazık Donatı Ayarları : Bu alan, kullanıcının tasarım parametresini ayarlamasına imkân verir:
-
Boyuna Donatılar için Maksimum Aralık
-
Boyuna Donatılar için Minimum Aralık
-
Etriyeler için Maksimum Aralık
-
Etriyeler için Minimum Aralık
-
Aralık Artışı

