ProtaStructure’ın en son sürümündeki önemli özelliklerden biri kalıp tasarımıdır.
Tasarım kılavuzu ve uygulama kapsamı için bu makaleye bakın: Kalıpların ve Kalıp İskelelerinin Tasarımı (Türkiye Yönetmeliği)Kalıplar İçin Ahşap Malzeme
Ahşap malzemeler, ProtaStructure’a tali kiriş, kuşak kirişi ve dayanak hesaplarında kullanılmak üzere eklenmiştir. Ahşap malzemeler ve kesitler şu an yalnızca kalıp elemanlarıyla sınırlıdır. İleride diğer taşıyıcı elemanlar için de kullanıma açılması planlanmaktadır. Ahşap malzeme dayanımları EN 12369-1, EN-12369-2 ve EN-12369-3 standartlarıyla uyumludur.
Tali kiriş, kuşak kirişi ve dayanaklar için çelik kesitler de kullanılabilir.
Kolon ve Perde Duvar Kalıpları
Kolon, perde, kiriş ve döşemeler için kalıp elemanları eklenebilir. Kalıpları tek tek elemanlara veya toplu olarak ekleyebilirsiniz.
Aşağıda bir perde duvar için tipik bir kalıp gösterilmektedir. İşlem sırası şu şekildedir:
- Kontrplak kaplama, tali kiriş, kuşak kirişi, gergi çubuğu ve çapraz için kesit özelliklerini tanımlayın.
- Tali kiriş ve kuşak kirişleri için kenar payları gibi yerleşim seçeneklerini girin.
- Gergi çubuğu kapasitesini girin. Gergi çubukları, iskelenin karşılıklı yüzeylerini bir arada tutmak için yüzeyler arasına yerleştirilir. Gergi çubuğu sayısı, kapasite ve yanal beton basıncına göre hesaplanır.
- Beton dökümü sıcaklığını ve hızını girin. Beton basıncı otomatik olarak hesaplanır. Tali kiriş ve kuşak kirişi aralıkları, yan ve alt yüzeylerdeki beton basıncına göre hesaplanır.
- Rüzgar yükü hesabı için parametreleri girin. Çapraz elemanlar rüzgar etkisine karşı tasarlanır.
Çapraz parametrelerini tanımlayın:
- Çaprazların kurulacağı yüzeyleri belirtin. Kalıp yüzeylerine istediğiniz kadar çapraz ekleyebilir veya kaldırabilirsiniz.
- Kuşak Kirişi Seviyesi: Çapraz bağlantısı için kuşak kirişi seviyesini belirtin. Bu parametre kullanılarak alttan itibaren yükseklik hesaplanır.
- L1: Kalıp yüzeyinden çaprazın zemin bağlantısına kadar olan yatay mesafedir.
- Açı: Çaprazın açısıdır. L1 ve Açı parametreleri birbirinin yerine kullanılabilir. Açı için varsayılan değer 45 derecedir.
- Yatay Adet: Kuşak kirişi üzerindeki çapraz sayısıdır. Tek bir kuşak kirişine istediğiniz kadar çapraz ekleyebilirsiniz.
- Yatay Aralık: Bu değer yatay adetten otomatik olarak hesaplanır. Çaprazlar yüzey üzerinde eşit aralıklarla yerleştirilir.
- Eksenel Yük Kapasitesi: Bu, bir çaprazın eksenel kapasitesinin yatay bileşenidir. Açı ve çaprazın kapasitesi kullanılarak otomatik olarak hesaplanır ve kuşak kirişi üzerindeki çapraz sayısıyla çarpılıp yatay rüzgar yüküyle karşılaştırılır.
- Toplam Rüzgar Yükü: Kalıp için hesaplanan toplam yatay rüzgar yüküdür.
- Çapraz Eksenel Yük Kapasitesi: Çapraz elemanın eksenel yük kapasitesidir. Bu değerin eksenel basınç kapasitesi ve burkulma dikkate alınarak girilmesi gerekir. Genellikle bu değer, çaprazın kesitine ve boyuna bağlı olarak kataloglarda verilir.
Diyalog penceresindeki parametreleri değiştirdikçe tasarım otomatik olarak yapılır ve pencerenin altındaki tabloda özetlenir.
Tasarım çıktıları Tali Kiriş Sayısı, Kuşak Kirişi Sayısı, Kuşak Kirişi Aralığı ve Gergi Çubuğu Sayısıdır. Bu değerleri özet tablodan düzenleyebilirsiniz; girilen değerler yetersizse tasarım durumu buna göre güncellenir.
Özet tablo, kalıp yüzeylerine göre düzenlenir. Taşıyıcı sisteme bağlı olarak, bir yüzeyi kalıp gruplamasından çıkarmak için “Kullanılıyor” parametresinin işaretini kaldırabilirsiniz. Bu seçenek, tasarlanan eleman için başka bir elemanın doğal sınır oluşturduğu durumlarda faydalı olabilir.
Kolon kalıpları, perde duvar kalıplarıyla tamamen aynıdır.
Döşeme Kalıpları
Döşeme kalıpları, tasarımda yanal beton basıncının kullanılmaması nedeniyle kolon ve perde duvar kalıplarından farklıdır. Betonun toplam ağırlığı ve iskelenin yaklaşık ön ağırlığı, Tali Kiriş Sayısı, Tali Kiriş Aralığı, Kuşak Kirişi Sayısı, Kuşak Kirişi Aralığı, Dayanak Sayısı, ve Dayanak Aralığı hesaplarında kullanılır.
Bir döşeme kalıbını tasarlamak için:
- Kontrplak kaplama, tali kiriş, kuşak kirişi, gergi çubuğu ve çapraz için kesit özelliklerini tanımlayın.
- Tali kiriş ve kuşak kirişleri için kenar payları gibi yerleşim seçeneklerini girin.
- Kalıp üzerindeki yükü hesaplamak için betonun (donatı dahil) birim ağırlığını ve henüz tasarlanmamış iskelenin yaklaşık ağırlığını belirtin.
- Kalıp üzerindeki hareketli yükü girin; bu, işçilerin, ekipmanların vb. ağırlığıdır.
- Dayanak kapasitesini belirtin. Dayanak aralığı ve sayısı, kuşak kirişlerinin eğilme dayanımına ve dayanakların eksenel kapasitesine göre hesaplanır.
- Dayanaklar birden fazla katta yerinde bırakılıyorsa, ‘Ardışık Dayanak Sayısı (n)’. Bu durumda toplam yük artar ve daha fazla dayanağa ihtiyaç duyabilirsiniz.
Kiriş Kalıpları
Kiriş kalıpları, kolon/perde ve döşeme kalıplarının bir birleşimidir. Yan tali kirişler ve kuşak kirişleri kolonlardakine benzer şekilde tasarlanırken, alt bileşenler döşemelerdekine benzer.
Alt tali kirişin yönünü kiriş eksenine paralel veya dik olarak belirleyebilirsiniz.
Toplu Kalıp Tasarımı
Elemanlara ait tüm kalıpları toplu modda tasarlayabilirsiniz. Bunun için:
- Şerit üzerindeki “Tasarım > Kalıp Tasarımı” düğmesine tıklayın. “Kalıp Toplu Tasarımı” penceresi açılır.
- Bu pencerede listeyi kat, eleman tipi veya eleman etiketine göre filtreleyip daraltabilirsiniz.
- Listedeki tüm kalıpları tasarlamak için “Tümünü Tasarla” düğmesine tıklayın. ProtaStructure, geometrilerini kontrol ederek kalıpları otomatik olarak gruplandırır. Bu sayede tüm elemanlar için rapor sağlamanıza gerek kalmaz.
- Tasarım tamamlandığında her elemana bir kalıp tipi atanır.
- İşlem tamamlandığında adım adım detaylı bir rapor oluşturabilirsiniz.
3B Kalıp Görünümü
Kalıpları kat bazında fiziksel model üzerinde görselleştirebilirsiniz. Yeni bir kalıp görünümü açmak için “Görünüm” şerit sekmesinde yer alan “3B Kalıp Modeli” düğmesine tıklayın.
