Kirişin Kotu Nasıl Yükseltilir veya Düşürülür

Varsayılan olarak kirişin üst yüzü, kirişin modellendiği katın üstünde kabul edilir. Kirişin kotunu değiştirmek, yani varsayılan konumdan düşürmek veya yükseltmek için 2 yöntem bulunur:

1. e-z girişini Kiriş Özellikleri > Genel sekmesinde kullanın  
   
2. delZ girişini Kiriş Özellikleri > 3B sekmesinde kullanın

Yöntem 1 "e-z", kot değişikliğinin küçük olduğu durumlarda (örneğin tuvalet kotu düşürmelerinde) kolay ve pratik olduğu için önerilir.

"e-z", elemanın kotunu yalnızca grafiksel olarak (görsel amaçlı) değiştirir; elemanın analitik çubuğunun kotunu (analiz amaçlı) etkilemez. 

Yöntem 2 "delZ", kot değişikliğinin analitik modelde de karşılık gelen bir değişikliği gerektirecek kadar büyük olduğu durumlarda kullanılabilir.

"delZ", elemanın grafiksel kotunu ve analitik çubuğunun kotunu birlikte değiştirir.

Yöntem 1 :  Kiriş Özelliklerinde e-z girişini kullanın

Aşağıdaki örnek modelde, sağ taraftaki 3 kirişin tamamı 300 mm düşürülmüştür. 

Bu işlem, Kiriş Özellikleri > Genel sekmesinden yapılır:

• e-z = -300 mm
  
• h = kiriş yüksekliği = 500 mm
  

e-z değeri, kirişin yüksekliği olan h değerinden küçük olmalıdır. Örneğin kiriş yüksekliği 500 mm ise, e-z için izin verilen maksimum mutlak değer 499 mm olur.  

Düşürme veya yükseltme miktarı kiriş yüksekliğine eşit veya ondan büyükse delZ yöntemi kullanılmalıdır (ileride ele alınacaktır). 

Döşeme, Rel. Level = -300 mm değeri Döşeme Özellikleri’ne girilerek aynı miktarda düşürülür.

1. Düşürülen kirişlerin analitik çubuk modeli kotu değişmeden aynı kotta kalır (değişiklik yoktur).
   
2. Döşeme rijit diyaframı (gri çizgiler) aynı kat düzleminde oluşturulur ve beklendiği gibi "düşürülen" kirişler dahil tüm kirişleri kısıtlar.
   
3. Bu durum, tüm kirişlerin döşeme düzlemi içinde kısalamayacağı, uzayamayacağı veya eğrilemeyeceği anlamına gelir; dolayısıyla tüm yük durumları için hiçbir kirişte eksenel kuvvet, minör eğilme veya minör kesme oluşmaz.

Yöntem 1 Sonucu

Kiriş kotundaki değişiklik küçük olduğunda kolay ve pratik olduğu için önerilen yöntem budur. Bu nedenle e-z değeri, kirişin yüksekliğinden küçük olacak şekilde sınırlandırılmıştır.  

Yöntem 2 :  Kiriş Özelliklerinde delZ girişini kullanın

Aynı model kullanılarak, kirişler alternatif delZ yöntemiyle de düşürülebilir.

Bu işlem, Kiriş Özellikleri > 3B sekmesinden yapılır:

• delZ -I = -300 (kirişin sol uç kotunu 300 mm düşürür anlamına gelir)
  
• delZ -J = -300 (kirişin sağ uç kotunu 300 mm düşürür anlamına gelir)
  

Döşeme de, Rel. Level = -300 mm değeri Döşeme Özellikleri‘nde girilerek aynı miktarda düşürülür. Döşeme diyaframının analitik olarak da düşürülmesi için "Z’yi Analitik Modele Uygula" seçeneği işaretlenir. 

Bina analizini çalıştırın ve Analitik Model ekranına giderek analitik çubuk modelini ve sonuçları inceleyin (aşağıda gösterilmiştir): 

1. Düşürülen kirişin analitik çubuk modeli kotu da dikkate alınır (300 mm düşürülür).
   
2. Düşürme noktasında rijit bağlantı (koyu mavi) otomatik olarak oluşturulur; bu da kiriş-kolon birleşiminde rijitlik artışına yol açar. 
3. Döşeme özelliklerinde "Z’yi Analitik Modele Uygula" seçeneği işaretli olduğundan ayrı döşeme rijit diyaframları (gri çizgiler) oluşturulur. 
   
4. Döşeme diyaframı, aynı düzlemdeki kirişleri kısıtlayarak eksenel kuvvet, minör kesme veya minör eğilme kuvveti oluşmasını önler. 

Yöntem 2 Sonucu

İlk bakışta bu yöntem daha doğru görünür. Rijit bağlantılar içeren daha karmaşık bir analitik model oluşur ve bu da farklı bir yapısal rijitliğe yol açar. Düşürülen kirişlere bağlanan başka elemanlar varsa (örneğin tali kiriş), aynı del z değerinin uygulanmasına dikkat edilmelidir; aksi halde kirişler analitik olarak birleşmez.

Kot değişikliği belirgin olduğunda, örneğin kiriş yüksekliğine eşit veya ondan büyük olduğunda (bu durumda yukarıdaki e-z yöntemi zaten çalışmaz), bu yöntemin kullanılması önerilir.